Liczebniki porządkowe po hiszpańsku – primero, segundo, tercero...
Liczebniki porządkowe po hiszpańsku odpowiadają na pytanie „który z kolei?”. Dzięki nim powiesz: pierwszy dzień, drugie piętro, trzecie miejsce czy dziesiąty rozdział. Najważniejsze formy to primero, segundo, tercero, cuarto, quinto...
W tej lekcji poznasz liczebniki porządkowe od 1 do 20, kolejne dziesiątki aż do 100, zasady rodzaju i liczby oraz bardzo ważną różnicę między primero a primer i tercero a tercer. Zobaczysz też, jak prawidłowo zapisywać formy 1.º, 1.ª, 1.er oraz jak używać ich w naturalnych zdaniach.
Liczebniki porządkowe 1–10 – szybka ściąga
Na początku naucz się właśnie tych dziesięciu. Są zdecydowanie najbardziej przydatne w codziennym języku.
Co to są liczebniki porządkowe po hiszpańsku?
Liczebniki główne określają ilość: uno, dos, tres.... Natomiast liczebniki porządkowe określają miejsce lub kolejność: primero, segundo, tercero....
Liczebnik główny
tres libros
trzy książki
Odpowiada na pytanie:
ile?
Liczebnik porządkowy
el tercer libro
trzecia książka w kolejności
Odpowiada na pytanie:
który?
Jeżeli chcesz najpierw powtórzyć zwykłe liczby, przejdź do lekcji liczby po hiszpańsku .
Liczebniki porządkowe po hiszpańsku od 1 do 10
| Liczba | Rodzaj męski | Rodzaj żeński | Po polsku |
|---|---|---|---|
| 1.º / 1.ª | primero | primera | pierwszy / pierwsza |
| 2.º / 2.ª | segundo | segunda | drugi / druga |
| 3.º / 3.ª | tercero | tercera | trzeci / trzecia |
| 4.º / 4.ª | cuarto | cuarta | czwarty / czwarta |
| 5.º / 5.ª | quinto | quinta | piąty / piąta |
| 6.º / 6.ª | sexto | sexta | szósty / szósta |
| 7.º / 7.ª | séptimo | séptima | siódmy / siódma |
| 8.º / 8.ª | octavo | octava | ósmy / ósma |
| 9.º / 9.ª | noveno | novena | dziewiąty / dziewiąta |
| 10.º / 10.ª | décimo | décima | dziesiąty / dziesiąta |
Jak używać liczebników porządkowych w zdaniu?
Liczebnik porządkowy zachowuje się podobnie do przymiotnika, dlatego dopasowujemy go do rzeczownika.
Vivo en el quinto piso.
Mieszkam na piątym piętrze.
Es mi segunda visita a Madrid.
To moja druga wizyta w Madrycie.
Ella llegó en tercera posición.
Ona zajęła trzecie miejsce / przybyła jako trzecia.
Esta es la cuarta vez que vengo aquí.
To czwarty raz, kiedy tutaj przychodzę.
Estamos en la décima página.
Jesteśmy na dziesiątej stronie.
Primero czy primera? Rodzaj liczebników porządkowych
Hiszpańskie liczebniki porządkowe dopasowują się do rodzaju rzeczownika, którego dotyczą. Dlatego końcówka najczęściej zmienia się -o → -a.
el segundo piso
drugie piętro
el cuarto capítulo
czwarty rozdział
la segunda planta
drugie piętro / druga kondygnacja
la cuarta página
czwarta strona
ale:
la segunda planta
Nie kieruj się rodzajem polskiego tłumaczenia, lecz rodzajem rzeczownika w języku hiszpańskim.
Czy liczebniki porządkowe mają liczbę mnogą?
Tak. Kiedy odnoszą się do rzeczownika w liczbie mnogiej, również przyjmują liczbę mnogą.
los primeros días
pierwsze dni
las primeras semanas
pierwsze tygodnie
los segundos capítulos
drugie rozdziały
las terceras personas
trzecie osoby
primero – męski, pojedynczy
primera – żeński, pojedynczy
primeros – męski, mnogi
primeras – żeński, mnogi
Primer czy primero? Bardzo ważna zasada
Forma primero skraca się do primer, gdy stoi bezpośrednio przed rzeczownikiem rodzaju męskiego w liczbie pojedynczej.
✓ PRIMER + rzeczownik
el primer día
pierwszy dzień
el primer libro
pierwsza książka
el primer piso
pierwsze piętro
✓ PRIMERO w innych pozycjach
Él llegó primero.
On przybył pierwszy.
Juan fue el primero.
Juan był pierwszy.
ale:
el día primero
Juan llegó primero
Tercer czy tercero?
Dokładnie podobna zmiana dotyczy liczebnika tercero. Przed rzeczownikiem rodzaju męskiego w liczbie pojedynczej używamy formy tercer.
✓ TERCER
el tercer día
trzeci dzień
el tercer capítulo
trzeci rozdział
el tercer piso
trzecie piętro
✓ TERCERO
Él quedó tercero.
On zajął trzecie miejsce.
Juan es el tercero.
Juan jest trzeci.
A co z primera i tercera?
Formy żeńskie nie skracają się w ten sposób. Mówimy:
la primera vez
pierwszy raz
la primera clase
pierwsza lekcja
la tercera semana
trzeci tydzień
la tercera planta
trzecie piętro
Jak zapisywać 1.º, 1.ª i 1.er po hiszpańsku?
W zapisie liczebników porządkowych spotkasz cyfrę, kropkę oraz małą literę umieszczoną wyżej. Litera wskazuje odpowiednią formę liczebnika.
| Zapis | Forma | Przykład |
|---|---|---|
| 1.º | primero | quedó 1.º – zajął pierwsze miejsce |
| 1.ª | primera | la 1.ª edición – pierwsze wydanie |
| 1.er | primer | el 1.er premio – pierwsza nagroda |
| 3.º | tercero | quedó 3.º – zajął trzecie miejsce |
| 3.er | tercer | el 3.er capítulo – trzeci rozdział |
1.º 2.º 3.º
1.ª 2.ª 3.ª
a nie samo 1º czy 2ª.
Liczebniki porządkowe po hiszpańsku od 11 do 20
Formy powyżej dziesięciu pojawiają się rzadziej w codziennej komunikacji, jednak warto umieć je rozpoznać.
| Liczba | Forma męska | Po polsku |
|---|---|---|
| 11.º | undécimo / decimoprimero | jedenasty |
| 12.º | duodécimo / decimosegundo | dwunasty |
| 13.º | decimotercero | trzynasty |
| 14.º | decimocuarto | czternasty |
| 15.º | decimoquinto | piętnasty |
| 16.º | decimosexto | szesnasty |
| 17.º | decimoséptimo | siedemnasty |
| 18.º | decimoctavo | osiemnasty |
| 19.º | decimonoveno | dziewiętnasty |
| 20.º | vigésimo | dwudziesty |
Formy te również dopasowują się do rodzaju: undécimo / undécima, duodécimo / duodécima, vigésimo / vigésima.
20., 30., 40.... – większe liczebniki porządkowe
| Liczba | Po hiszpańsku | Po polsku |
|---|---|---|
| 10.º | décimo | dziesiąty |
| 20.º | vigésimo | dwudziesty |
| 30.º | trigésimo | trzydziesty |
| 40.º | cuadragésimo | czterdziesty |
| 50.º | quincuagésimo | pięćdziesiąty |
| 60.º | sexagésimo | sześćdziesiąty |
| 70.º | septuagésimo | siedemdziesiąty |
| 80.º | octogésimo | osiemdziesiąty |
| 90.º | nonagésimo | dziewięćdziesiąty |
| 100.º | centésimo | setny |
Nie ucz się kolejnych form jak suchej tabeli
Znacznie łatwiej zapamiętać liczebniki w prawdziwych połączeniach: primer día, segunda vez, tercer piso, cuarta página. W sklepie Hiszpański od Ręki znajdziesz materiały, e-booki i ćwiczenia do samodzielnego utrwalania hiszpańskiego w kontekście.
Gdzie używa się liczebników porządkowych po hiszpańsku?
Nie są to wyłącznie słówka do nauczenia z tabeli. Pierwsze liczebniki porządkowe pojawiają się w wielu praktycznych sytuacjach.
Piętra
Vivo en el tercer piso.
Mieszkam na trzecim piętrze.
La oficina está en la segunda planta.
Biuro znajduje się na drugim piętrze.
Miejsce w kolejności lub rankingu
Laura llegó primera.
Laura przybyła pierwsza.
Pedro quedó segundo.
Pedro zajął drugie miejsce.
Nuestro equipo terminó tercero.
Nasza drużyna zajęła trzecie miejsce.
Rozdziały, strony i lekcje
Lee el primer capítulo.
Przeczytaj pierwszy rozdział.
Estamos en la quinta lección.
Jesteśmy na piątej lekcji.
Mira la segunda página.
Spójrz na drugą stronę.
Kolejność czynności
Primero desayuno y después voy al trabajo.
Najpierw jem śniadanie, a potem idę do pracy.
Liczebniki porządkowe a daty po hiszpańsku
To miejsce, w którym Polacy często próbują przenieść polski sposób mówienia bezpośrednio na hiszpański. W języku hiszpańskim daty tworzymy przede wszystkim za pomocą liczebników głównych, a nie całej serii liczebników porządkowych.
✓ Data
el 15 de mayo
15 maja
el 20 de agosto
20 sierpnia
Nie tłumacz dosłownie z polskiego
Nie próbuj budować każdej daty jako „piętnasty maja” za pomocą hiszpańskiego liczebnika porządkowego.
Całą zasadę zapisu dnia, miesiąca i roku znajdziesz w lekcji daty po hiszpańsku .
Primero a uno – czym różnią się liczebniki porządkowe od głównych?
| Liczebnik główny | Liczebnik porządkowy |
|---|---|
| uno – jeden | primero – pierwszy |
| dos – dwa | segundo – drugi |
| tres – trzy | tercero – trzeci |
| cuatro – cztery | cuarto – czwarty |
| cinco – pięć | quinto – piąty |
Tengo tres libros.
Mam trzy książki.
Este es el tercer libro.
To jest trzecia książka.
Najczęstsze błędy z liczebnikami porządkowymi po hiszpańsku
❌ el primero día
Przed męskim rzeczownikiem w liczbie pojedynczej: el primer día.
❌ el tercero piso
Poprawnie: el tercer piso.
❌ la primer clase
Rzeczownik clase jest rodzaju żeńskiego: la primera clase.
❌ las primeros semanas
Potrzebujemy zgodności rodzaju i liczby: las primeras semanas.
❌ 1º / 2º / 3º w starannym skrócie
Normatywny zapis zawiera kropkę: 1.º / 2.º / 3.º.
Jak zapamiętać primero, segundo, tercero...?
Nie próbuj od razu zapamiętywać form aż do setnego. Najpierw opanuj 1–10, a szczególną uwagę poświęć czterem formom:
Następnie użyj każdego w kilku własnych połączeniach: primer día, segunda vez, tercer piso, cuarta página, quinto capítulo. Takie gotowe grupy wyrazów są znacznie łatwiejsze do wykorzystania podczas rozmowy.
Ćwiczenie 1 – wybierz poprawną formę
Wybierz właściwy liczebnik porządkowy.
- Es mi ________ día de trabajo. (primero / primer)
- Vivo en la ________ planta. (tercer / tercera)
- Juan llegó ________. (tercer / tercero)
- Esta es mi ________ clase. (primera / primer)
- Lee el ________ capítulo. (tercero / tercer)
- Estamos en la ________ página. (quinta / quinto)
- Son las ________ semanas del curso. (primeras / primeros)
- Pedro fue el ________. (primero / primer)
Pokaż odpowiedzi
1. primer
2. tercera
3. tercero
4. primera
5. tercer
6. quinta
7. primeras
8. primero
Ćwiczenie 2 – przetłumacz na hiszpański
1. pierwszy dzień
2. pierwsza lekcja
3. drugie piętro
4. trzecia strona
5. trzeci rozdział
6. piąty raz
7. pierwsze tygodnie
8. dziesiąta strona
Pokaż odpowiedzi
1. el primer día
2. la primera clase
3. el segundo piso
4. la tercera página
5. el tercer capítulo
6. la quinta vez
7. las primeras semanas
8. la décima página
Mini test – liczebniki porządkowe 1–10
Spróbuj powiedzieć po hiszpańsku bez zaglądania do tabeli:
1. pierwszy → ______
2. drugi → ______
3. trzeci → ______
4. czwarty → ______
5. piąty → ______
6. szósty → ______
7. siódmy → ______
8. ósmy → ______
9. dziewiąty → ______
10. dziesiąty → ______
Pokaż odpowiedzi
1. primero
2. segundo
3. tercero
4. cuarto
5. quinto
6. sexto
7. séptimo
8. octavo
9. noveno
10. décimo
Najlepiej zapamiętujesz wtedy, gdy musisz samodzielnie wybrać formę
Czy ma być primer, primero czy primera? Sama tabela tego nie utrwali. Potrzebujesz zdań, kontekstu i powtórek. Materiały do samodzielnej nauki znajdziesz w sklepie Hiszpański od Ręki.
Co uczyć się dalej?
Liczebniki porządkowe najlepiej łączyć ze zwykłymi liczbami, datami, godzinami i praktycznym słownictwem.
Jak poprawnie zapisywać liczebniki porządkowe po hiszpańsku?
W skróconym zapisie liczebników porządkowych używa się cyfry, kropki oraz odpowiedniej litery: 1.º, 2.ª, 3.er. Forma litery odpowiada formie liczebnika: primero, segunda, tercer.
Dokładne zasady zapisu możesz sprawdzić w oficjalnych materiałach Real Academia Española – Ortografía de la lengua española .
Liczebniki porządkowe po hiszpańsku – najczęstsze pytania
Jak jest „pierwszy” po hiszpańsku?
„Pierwszy” to primero. Przed rzeczownikiem męskim w liczbie pojedynczej używamy jednak formy primer, np. el primer día.
Jak jest „drugi” po hiszpańsku?
„Drugi” to segundo, a forma żeńska brzmi segunda.
Jak jest „trzeci” po hiszpańsku?
„Trzeci” to tercero. Przed rzeczownikiem męskim w liczbie pojedynczej używamy tercer: el tercer día.
Jaka jest różnica między primer a primero?
Primer stoi przed rzeczownikiem rodzaju męskiego w liczbie pojedynczej: el primer libro. Natomiast forma pełna primero pojawia się np. samodzielnie: Él llegó primero.
Jaka jest różnica między tercer a tercero?
Zasada jest podobna. Mówimy el tercer capítulo, ale Juan fue el tercero.
Czy liczebniki porządkowe mają rodzaj żeński?
Tak. Na przykład: primero → primera, segundo → segunda, tercero → tercera. Forma zależy od rzeczownika.
Czy liczebniki porządkowe mają liczbę mnogą?
Tak. Możemy powiedzieć np. los primeros días albo las primeras semanas.
Jak prawidłowo zapisać „pierwszy” cyfrą po hiszpańsku?
Dla rodzaju męskiego zapisujemy 1.º, dla żeńskiego 1.ª, a skrócona forma primer może być zapisana jako 1.er.
Czy w datach używa się liczebników porządkowych?
W większości zwykłych dat po hiszpańsku używamy liczebników głównych, np. 15 de mayo. Dlatego nie należy automatycznie przenosić polskiego sposobu tworzenia dat.
Zapamiętaj przede wszystkim pierwszą dziesiątkę
Nie musisz zaczynać od cuadragésimo czy septuagésimo. Najpierw opanuj: primero, segundo, tercero, cuarto, quinto, sexto, séptimo, octavo, noveno, décimo.
Następnie przećwicz osobno primer i tercer oraz formy żeńskie. To właśnie pierwsze liczebniki najczęściej wykorzystasz w praktycznych zdaniach.
Więcej materiałów do uporządkowanej nauki hiszpańskiego znajdziesz w sklepie Hiszpański od Ręki.
Zobacz materiały do nauki hiszpańskiego →