GRAMBOX · GRAMATYKA A1–A2

Gerundio w hiszpańskim – tworzenie, formy i użycie

Gerundio to nieosobowa forma czasownika zakończona na -ndo: hablando, comiendo, viviendo. W tej lekcji nauczysz się tworzyć formy regularne i nieregularne oraz poprawnie używać gerundio w najczęstszych konstrukcjach.

Najważniejsze: gerundio nie odmienia się przez osoby, liczby ani rodzaje. Może być częścią peryfrazy czasownikowej albo opisywać sposób i czynność równoczesną.

Co to jest gerundio?

Gerundio jest jedną z nieosobowych form hiszpańskiego czasownika, obok infinitivo i participio. Forma nieosobowa sama nie wskazuje wykonawcy czynności ani czasu. Informacje te wynikają z czasownika odmienionego albo z kontekstu.

Sigo aprendiendo español. – Nadal uczę się hiszpańskiego.

Entró sonriendo. – Weszła, uśmiechając się.

Aprendo escuchando pódcast. – Uczę się, słuchając podcastów.

Nie warto przypisywać gerundio jednego polskiego odpowiednika. W przykładzie entró sonriendo odpowiada ono formie „uśmiechając się”, ale w peryfrazie sigo aprendiendo całe połączenie tłumaczymy jako „nadal się uczę”. Gerundio nie jest też automatycznym odpowiednikiem angielskiej każdej formy -ing.

Gerundio nie oznacza „śpiewający”. Polski imiesłów przymiotnikowy, np. „śpiewający chłopiec”, zwykle wymaga po hiszpańsku innej konstrukcji: el chico que canta.

Po tej lekcji będziesz potrafić

utworzyć regularne gerundio czasowników zakończonych na -ar, -er i -ir;
rozpoznać formy na -yendo;
zastosować zmiany e→i i o→u w częstych czasownikach;
wyjaśnić, dlaczego gerundio nie odmienia się przez osoby i rodzaje;
użyć gerundio w podstawowych peryfrazach oraz do wyrażenia sposobu lub równoczesności;
uniknąć typowych błędów i sprawdzić wiedzę w ćwiczeniach.

Jak tworzymy regularne gerundio?

Usuń końcówkę bezokolicznika i dodaj końcówkę gerundio. Czasowniki na -ar otrzymują -ando, a czasowniki na -er i -ir — -iendo.

I KONIUGACJA-AR → -ANDOhablar → hablando
trabajar → trabajando

II KONIUGACJA-ER → -IENDOcomer → comiendo
beber → bebiendo

III KONIUGACJA-IR → -IENDOvivir → viviendo
escribir → escribiendo

habl-ar → habl-ando
com-er → com-iendo
viv-ir → viv-iendo

Ta sama forma występuje niezależnie od wykonawcy: yo hablando, nosotros hablando, ellas hablando. W pełnym zdaniu osobę i czas wskazuje czasownik odmieniony, np. sigo hablando albo seguimos hablando.

Kiedy pojawia się końcówka -yendo?

Gdy temat czasownika kończy się samogłoską, połączenie z -iendo często przyjmuje w zapisie i wymowie postać -yendo. Ten sam element pojawia się w czasownikach na -uir.

Grupa	Bezokolicznik	Gerundio
samogłoska + -er	leer	*leyendo*
samogłoska + -er	creer	*creyendo*
samogłoska + -er	caer	*cayendo*
samogłoska + -er	traer	*trayendo*
czasownik na -uir	construir	*construyendo*
czasownik na -uir	incluir	*incluyendo*
forma szczególna	oír	*oyendo*
forma szczególna	ir	*yendo*

Ten wzorzec działa również w czasownikach z przedrostkami: releer → releyendo, reconstruir → reconstruyendo, atraer → atrayendo.

Gerundio nieregularne: zmiany e→i i o→u

W części czasowników zmienia się samogłoska w temacie. Najważniejsze grupy to e→i oraz o→u. Formy najlepiej zapamiętywać rodzinami.

Zmiana	Bezokolicznik	Gerundio	Przykład
e→i	decir	*diciendo*	Sigue diciendo lo mismo.
e→i	pedir	*pidiendo*	Está pidiendo ayuda.
e→i	repetir	*repitiendo*	Aprende repitiendo las frases.
e→i	seguir	*siguiendo*	Sigue siguiendo las instrucciones.
e→i	sentir	*sintiendo*	Viene sintiendo dolor desde ayer.
e→i	venir	*viniendo*	Viene observando el cambio.
e→i	vestir	*vistiendo*	Está vistiendo al niño.
o→u	dormir	*durmiendo*	El bebé sigue durmiendo.
o→u	morir	*muriendo*	La planta se está muriendo.
o→u	poder	*pudiendo*	Sigue sin poder hacerlo.

Uwaga na poder: jego gerundio brzmi pudiendo, ale w praktyce często spotkasz konstrukcję sin poder + infinitivo, np. Sigo sin poder dormir.

Pobierz listę nieregularnych gerundio

Jak używamy gerundio?

Gerundio może wejść w skład peryfrazy, czyli połączenia czasowników działającego jak jedno orzeczenie. Może też opisywać sposób wykonania czynności albo czynność zachodzącą równocześnie.

Seguir + gerundio

Kontynuacja czynności: Sigo aprendiendo español. – Nadal uczę się hiszpańskiego.

Llevar + gerundio

Czas trwania: Llevo dos años estudiando español. – Uczę się hiszpańskiego od dwóch lat.

Ir + gerundio

Stopniowy rozwój: Voy entendiendo mejor la gramática. – Stopniowo coraz lepiej rozumiem gramatykę.

Venir + gerundio

Proces rozwijający się od wcześniejszego momentu: Vengo observando este cambio desde enero.

Andar + gerundio

Czynność powtarzana lub postrzegana jako charakterystyczna dla danego okresu: Anda buscando trabajo.

Sposób lub równoczesność

Entró corriendo. – Wbiegła. Cocina escuchando música. – Gotuje, słuchając muzyki.

Znaczenie każdej peryfrazy zależy od czasownika poprzedzającego gerundio. Szersze porównanie znajdziesz w lekcji o perífrasis verbales.

Gerundio i zaimki

Zaimek można dołączyć bezpośrednio do gerundio. W peryfrazie może on zwykle wystąpić także przed odmienionym czasownikiem. Obie pozycje zachowują to samo podstawowe znaczenie.

Lo sigo leyendo. = Sigo leyéndolo.
Me voy preparando. = Voy preparándome.

Po dołączeniu zaimka często trzeba dodać akcent graficzny, aby zachować miejsce akcentu: leyéndolo, explicándome, preparándonos.

Nie stawiaj zaimka między czasownikiem odmienionym a gerundio: poprawnie lo sigo leyendo lub sigo leyéndolo, nie sigo lo leyendo.

Najczęstsze błędy z gerundio

Traktowanie gerundio jak rzeczownika. Gdy polska nazwa czynności pełni funkcję podmiotu, hiszpański zwykle używa bezokolicznika: Fumar es malo. – Palenie jest szkodliwe.
Odmienianie gerundio przez osobę lub rodzaj. Formy hablanda, hablandos nie istnieją. Mówimy zawsze hablando.
Mylenie końcówek. Czasowniki na -ar mają -ando, a czasowniki na -er/-ir — -iendo: hablando, comiendo, viviendo.
Pomijanie zmiany w formie nieregularnej. Poprawnie: durmiendo, pidiendo, leyendo, nie dormiendo, pediendo, leiendo.
Opisywanie gerundio osobnej, późniejszej czynności. Na poziomie A1–A2 najbezpieczniej rozdzielić zdarzenia: Entró y después cerró la puerta.
Zastępowanie zdania względnego. W starannym języku: una caja que contiene libros, nie una caja conteniendo libros.
Mechaniczne tłumaczenie angielskiego -ing. Gerundio nie odpowiada każdej angielskiej formie zakończonej na -ing; wybór hiszpańskiej konstrukcji zależy od funkcji w zdaniu.

Gerundio — ćwiczenia z odpowiedziami

Ćwiczenie 1. Utwórz gerundio.

hablar
comer
escribir
leer
construir
pedir
dormir
poder
oír
ir

Pokaż odpowiedzi

1. hablando; 2. comiendo; 3. escribiendo; 4. leyendo; 5. construyendo; 6. pidiendo; 7. durmiendo; 8. pudiendo; 9. oyendo; 10. yendo.

Ćwiczenie 2. Uzupełnij odpowiednią formą gerundio.

Sigo ________ (aprender) español.
Lleva tres meses ________ (vivir) en Valencia.
Poco a poco voy ________ (entender) la diferencia.
El niño entró ________ (correr).
Aprendemos ________ (repetir) las frases.
Viene ________ (decir) lo mismo desde enero.

Pokaż odpowiedzi

aprendiendo
viviendo
entendiendo
corriendo
repitiendo
diciendo

Ćwiczenie 3. Popraw błędy.

La chica está dormiendo.
Sigo lo leyendo.
Nadando es bueno para la espalda.
Veo una caja conteniendo documentos.
Ellas siguen hablandas.

Pokaż przykładowe odpowiedzi

La chica está durmiendo.
Lo sigo leyendo. / Sigo leyéndolo.
Nadar es bueno para la espalda.
Veo una caja que contiene documentos.
Ellas siguen hablando.

Test. Wybierz poprawną odpowiedź.

Gerundio od hacer to: a) haciendo, b) hacendo, c) hiciendo.
Gerundio od sentir to: a) sentiendo, b) sintiendo, c) sentando.
Która forma jest poprawna? a) dormiendo, b) durmiendo, c) dormando.
Które zdanie opisuje stopniową zmianę? a) Voy entendiendo., b) Entró corriendo., c) Sigo estudiando.
Które zdanie jest poprawne? a) Sigo lo leyendo., b) Sigo leyendolo., c) Sigo leyéndolo.
Jak powiedzieć „Palenie jest szkodliwe”? a) Fumando es malo., b) Fumar es malo., c) Fumado es malo.

Pokaż wynik

1. a; 2. b; 3. b; 4. a; 5. c; 6. b.

5–6 poprawnych: bardzo dobrze. 3–4: powtórz formy nieregularne. 0–2: wróć do schematów -ando/-iendo/-yendo i wykonaj ćwiczenie 1 ponownie.

Gerundio — najczęstsze pytania

Jakie jest gerundio od hacer?

Gerundio od hacer to haciendo: Sigue haciendo los ejercicios.

Jakie jest gerundio od poder?

Forma brzmi pudiendo. W wielu zdaniach naturalna jest jednak konstrukcja sin poder + infinitivo, np. Sigo sin poder entrar.

Jakie jest gerundio od dormir?

Forma dormir zmienia o na u: durmiendo.

Czy gerundio odmienia się przez rodzaj i liczbę?

Nie. Gerundio jest nieodmienne: hablando, comiendo, viviendo. Nie tworzymy form rodzaju żeńskiego ani liczby mnogiej.

Czym różni się gerundio od infinitivo?

Infinitivo nazywa czynność i często pełni funkcję zbliżoną do rzeczownika: Bailar es divertido. Gerundio pokazuje m.in. sposób, równoczesność albo przebieg w peryfrazie: Aprende bailando, Sigue bailando.

Gerundio w hiszpańskim — podsumowanie

-ar → -ando: hablar → hablando;
-er/-ir → -iendo: comer → comiendo, vivir → viviendo;
po samogłosce i w wielu czasownikach na -uir pojawia się -yendo: leer → leyendo, construir → construyendo;
częste zmiany to e→i i o→u: pedir → pidiendo, dormir → durmiendo;
gerundio jest nieodmienne i nie zastępuje automatycznie rzeczownika ani zdania względnego;
występuje m.in. w peryfrazach z seguir, llevar, ir, venir i andar oraz opisuje sposób lub równoczesność.

Powiązane lekcje

Źródła i zakres: lekcja została opracowana na podstawie działu 9.4.2 Plan Curricular Instituto Cervantes dla A1–A2, definicji gerundio w RAE oraz zestawienia form i zastosowań gerundio w Lingolia.

Autorka: dr Eliza Szaniawska-Illukiewicz