Przyimki w hiszpańskim – zasady, lista i najważniejsze połączenia
Przyimki są krótkie, ale decydują o znaczeniu całych zdań. Dowiedz się, kiedy używać a, de, en, con, por i para, a następnie naucz się czasowników oraz przymiotników razem z przyimkami, których wymagają.
Po tej lekcji: rozpoznasz główne funkcje przyimków, odróżnisz por od para, zastosujesz al i del oraz poznasz ponad 60 praktycznych połączeń.
Jak działają przyimki w hiszpańskim?
Polski często pokazuje relację między wyrazami końcówką przypadka, a hiszpański częściej używa osobnego przyimka. Nie oznacza to jednak, że jednemu polskiemu przypadkowi zawsze odpowiada jeden hiszpański przyimek. Wybór zależy od znaczenia oraz od wyrazu, który stoi przed przyimkiem.
Dwa obowiązkowe skróty: al i del
a + el = al: Voy al banco. — Idę do banku. de + el = del: Vengo del trabajo. — Wracam z pracy. Skrótu nie tworzymy przed la, los, las ani przed nazwą własną zawierającą rodzajnik, np. viajo a El Salvador.
Najważniejsze przyimki i ich funkcje
| Przyimek | Najczęstsze funkcje | Przykład |
|---|---|---|
| a | kierunek, godzina, odbiorca, dopełnienie osobowe | Voy a Madrid. Veo a María. |
| de | pochodzenie, przynależność, materiał, temat | Soy de Polonia. Es de madera. |
| en | miejsce, czas, środek transportu, sposób | Estoy en casa. Voy en tren. |
| con | towarzystwo, narzędzie, sposób, składnik | Trabajo con Ana. Café con leche. |
| desde / hasta | punkt początkowy / granica w czasie lub przestrzeni | Desde mayo hasta agosto. |
| sin | brak czegoś | Un café sin azúcar. |
| sobre | na, nad; o, na temat | Está sobre la mesa. Hablamos sobre cine. |
Jeżeli chcesz przećwiczyć przede wszystkim położenie przedmiotów i opisywanie przestrzeni, przejdź do osobnej lekcji: przyimki miejsca po hiszpańsku. Tam znajdziesz schematy typu delante de, detrás de, al lado de, encima de i debajo de.
Mapy myśli: A, DE, EN i CON
POR czy PARA? Najważniejsza różnica
POR kieruje uwagę na przyczynę, drogę, środek, wymianę lub przebieg. PARA pokazuje cel, odbiorcę, przeznaczenie, kierunek albo termin.
| POR | PARA |
|---|---|
| Lo hice por ti. Zrobiłem to z twojego powodu / dla twojego dobra. | Lo hice para ti. Zrobiłem to dla ciebie, jako odbiorcy. |
| Viajamos por España. Podróżujemy po Hiszpanii. | Salimos para España. Wyruszamy do Hiszpanii. |
| Trabajo por dinero. Pracuję z powodu / za pieniądze. | Trabajo para una empresa. Pracuję dla firmy. |
Czasowniki i przymiotniki z konkretnymi przyimkami
Ta lista rozwija materiał z notatek. Tłumaczenie pomaga zrozumieć sens, ale najważniejsze jest zapamiętanie całej konstrukcji.
Czasowniki
acercarse a — zbliżyć się do
acostumbrarse a — przyzwyczaić się do
añadir a — dodać do
atreverse a — odważyć się
comenzar a — zacząć coś robić
contestar a — odpowiedzieć komuś / na coś
dedicarse a — zajmować się
decidirse a — zdecydować się na
jugar a — grać w
obligar a — zmusić do
oler a — pachnieć czymś
parecerse a — być podobnym do
referirse a — odnosić się do
temer a — bać się kogoś / czegoś
aburrirse de — nudzić się czymś
abusar de — nadużywać
acabar de + infinitivo — właśnie coś zrobić
acordarse de — pamiętać o
alegrarse de — cieszyć się z
burlarse de — wyśmiewać się z
cansarse de — zmęczyć się czymś
carecer de — nie mieć, być pozbawionym
constar de — składać się z
cuidar de — opiekować się
dejar de + infinitivo — przestać coś robić
despedirse de — pożegnać się z
enamorarse de — zakochać się w
gozar de — cieszyć się, korzystać z
olvidarse de — zapomnieć o
reírse de — śmiać się z
separarse de — oddzielić się od
creer en — wierzyć w
dividir en — podzielić na
empeñarse en — upierać się przy
entrar en — wejść do
fijarse en — zwrócić uwagę na
insistir en — nalegać na
pensar en — myśleć o
quedar en — umówić się w / ustalić
tardar en — potrzebować czasu, żeby
comparar con — porównać z
contar con — liczyć na / dysponować
estar de acuerdo con — zgadzać się z
luchar con — walczyć z kimś
quedarse con — zatrzymać / wybrać
soñar con — śnić / marzyć o
brindar por — wznieść toast za
caracterizarse por — charakteryzować się
luchar por — walczyć o
preguntar por — pytać o kogoś / coś
preocuparse por — martwić się o
servir para — służyć do / nadawać się do
Przymiotniki i wyrażenia
anterior a — wcześniejszy niż
posterior a — późniejszy niż
semejante a — podobny do
sensible a — wrażliwy na
insensible a — niewrażliwy na
cansado de — zmęczony czymś
harto de — mający czegoś dość
incapaz de — niezdolny do
independiente de — niezależny od
orgulloso de — dumny z
satisfecho con — zadowolony z
fácil para alguien — łatwy dla kogoś
diverso en — zróżnicowany pod względem
en común — wspólny / wspólnie
Polskie przypadki a hiszpańskie przyimki
W języku hiszpańskim nie ma systemu przypadków odpowiadającego polskim końcówkom. Poniższa tabela zachowuje tradycyjną kolejność polskich przypadków i pokazuje konstrukcje, które najczęściej wyrażają podobne relacje. Jest to pomoc orientacyjna, a nie zasada tłumaczenia słowo w słowo.
| Polski przypadek | Pytania | Najczęstsza konstrukcja hiszpańska | Przykład |
|---|---|---|---|
| Mianownik | kto? co? | Forma podstawowa; podmiot występuje bez przyimka. | María trabaja. María pracuje. |
| Dopełniacz | kogo? czego? | Najczęściej de przy przynależności, pochodzeniu, materiale lub zawartości. | La casa de mi madre. Dom mojej matki. |
| Celownik | komu? czemu? | a wskazuje odbiorcę czynności; para może wskazywać przeznaczenie. | Doy el libro a Ana. Daję książkę Anie. El regalo es para Ana. |
| Biernik | kogo? co? | Rzecz zwykle bez przyimka; przed określoną osobą stosujemy a osobowe. | Veo la casa. Widzę dom. Veo a mi hermana. Widzę moją siostrę. |
| Narzędnik | z kim? z czym? | Najczęściej con przy towarzystwie lub narzędziu. | Voy con Pablo. Idę z Pablem. Escribo con un bolígrafo. |
| Miejscownik | o kim? o czym? w kim? w czym? | en przy lokalizacji; sobre lub de przy temacie wypowiedzi. | Estoy en casa. Jestem w domu. Hablamos sobre el viaje. |
| Wołacz | o! | Bez przyimka; imię lub rzeczownik oddzielamy w piśmie przecinkiem. | ¡Oye, Juan! Hej, Juan! |
Ćwiczenia: wybierz właściwy przyimek
- Voy ___ banco y después vuelvo ___ casa.
- Este regalo es ___ mi hermana.
- Siempre pienso ___ mis vacaciones.
- Gracias ___ tu ayuda.
- Viajamos ___ tren ___ Madrid.
- María se acuerda ___ la cita.
- Pagamos veinte euros ___ la cena.
- Estas tijeras sirven ___ cortar papel.
Pokaż odpowiedzi
1. al, a; 2. para; 3. en; 4. por; 5. en, a; 6. de; 7. por; 8. para.
Najczęstsze pytania
Czy przyimki można tłumaczyć dosłownie?
Nie zawsze. Ten sam polski przyimek może wymagać różnych konstrukcji po hiszpańsku. Dlatego najlepiej uczyć się znaczenia w zdaniu i całych połączeń.
Kiedy używa się „a” przed osobą?
Przed określoną osobą będącą dopełnieniem bliższym: Veo a Marta. Zwykle nie stawiamy go przed rzeczą: Veo la casa.
Jak najszybciej odróżnić por od para?
Zapytaj: czy chodzi o przyczynę, drogę lub wymianę — wtedy zwykle por; czy o cel, odbiorcę lub przeznaczenie — wtedy zwykle para.
Przyimki miejsca przećwicz osobno
Ten wpis wyjaśnia cały system. Osobna lekcja prowadzi krok po kroku przez położenie, kierunek i opis przestrzeni, dzięki czemu oba materiały się uzupełniają zamiast powtarzać.
Przejdź do przyimków miejsca →